Εφαρμογή των Creative Commons

Πώς εφαρμόζω άδεια Creative Commons στο έργο μου;

Για έργα που έχετε ανεβάσει στο διαδίκτυο (online έργα), επιλέγετε μία από τις άδειες Creative Commons, η οποία ταιριάζει περισσότερο στις ανάγκες και τις προτιμήσεις σας. Όταν επιλέξετε την άδεια που σας ταιριάζει κι εφόσον σκοπεύετε να την εφαρμόσετε σε online έργο, ακολούθηστε πιστά τις οδηγίες, προκειμένου να συμπεριλάβετε τον αντίστοιχο κώδικα html στη δουλειά σας. Ο κώδικας αυτός θα δημιουργήσει αυτομάτως είτε το κουμπί «SOME RIGHTS RESERVED» και μια δήλωση με την οποία θα δηλώνετε ότι το έργο σας ακολουθείται από μία άδεια Creative Commons είτε το κουμπί «NO RIGHTS RESERVED» εάν κι εφόσον επιλέξετε να παραχωρήσετε το έργο σας ελεύθερο στο κοινό, χωρίς δηλαδή κανέναν περιορισμό. Το κουμπί είναι σχεδιασμένο να λειτουργεί ως προειδοποίηση προς όσους έρθουν σε επαφή με το έργο σας, ότι το έργο σας είναι υπό την κατά περίπτωση εφαρμοζόμενη άδεια Creative Commons. Ο κώδικας html θα συμπεριλαμβάνει τα απαραίτητα μετα-δεδομένα (metadata), προκειμένου ο εκάστοτε χρήστης να μπορεί να το εντοπίσει μέσω των αντίστοιχων διαδικτυακών εφαρμογών που εντοπίζουν έργα υπό άδειες Creative Commons.

Μπορώ να εφαρμόσω μία άδεια Creative Commons για έργο εκτός διαδικτύου (offline έργο);

Φυσικά. Για offline έργα θα πρέπει να διευκρινίσετε ποιά άδεια Creative Commons επιθυμείτε να χρησιμοποιήσετε για το δικό σας έργο και στη συνέχεια να σημειώσετε σε αυτό είτε α) μία δήλωση του τύπου « Το έργο αυτό βρίσκεται υπό άδεια Creative Commons (ενσωματώνετε και την περιγραφή της συγκεκριμένης άδειας που χρησιμοποιείτε). Προκειμένου να δείτε αντίγραφο της εν λόγω άδειας μπείτε στο site … ή εισάγετε τα κουμπιά που αντιστοιχούν στην εκάστοτε εφαρμοζόμενη άδεια με παρόμοια δήλωση όπως ανωτέρω μαζί με το αντίστοιχο εικονίδιο( δείτε το http://creativecommons.org/about/downloads/ )

Η μόνη διαφορά στην εφαρμογή άδειας Creative Commons ανάμεσα σε έργα online και offline είναι ότι τα offline έργα δεν περιλαμβάνουν τα μετα-δεδομένα (metadata) και κατά συνέπεια δε μπορούν να αναζητηθούν μέσω των ενεργοποιημένων μηχανών αναζήτησης για έργα υπό άδειες Creative Commons.

Πώς λειτουργεί μία άδεια Creative Commons;

Οι άδειες Creative Commons βασίζονται στο θεσμικό πλαίσιο για την προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας (copyright στο αγγλοσαξωνικό δίκαιο). Ως εκ τούτου εφαρμόζονται σε όλα τα έργα τα οποία προστατεύονται από το νόμο περί πνευματικής ιδιοκτησίας. Ως τέτοια έργα νοούνται για παράδειγμα τα βιβλία, οι ιστοσελίδες (sites), τα blogs, φωτογραφίες, κινηματογραφικά έργα, βιντεοταινίες, μουσικά έργα και πάσης φύσεως οπτικοακουστικά έργα. Τα προγράμματα ηλεκτρονικού υπολογιστή προστατεύονται επίσης από το νόμο περί πνευματικής ιδιοκτησίας, όπως εξηγείται παρακάτω, αλλά δε συνιστάται η εφαρμογή αδειών Creative Commons σε τέτοιου είδους έργα.

Οι άδειες Creative Commons σας δίνουν την ευχέρεια να υποδεικνύετε τον τρόπο με τον οποίο οι άλλοι μπορούν να κάνουν χρήση των εξουσιών σας, που ανακύπτουν από το δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας, όπως την εξουσία εγγραφής και αναπαραγωγής, την εξουσία δημιουργίας παράγωγων έργων ή χρήσης μερών των έργων σας, την εξουσία διανομής και/ή την εξουσία οικονομικής εκμετάλλευσης αυτών. Δε σας δίνουν το δικαίωμα να απαγορεύετε οτιδήποτε υπόκειται στους νόμιμους περιορισμούς του δικαιώματός σας – περιλαμβάνοντας κυρίως τους κατά το Νόμο περί προστασίας της πνευματικής ιδιοκτησίας περιορισμούς του περιουσιακού δικαιώματος και το ηθικό δικαίωμα της πνευματικής ιδιοκτησίας – ούτε σας δίνουν το δικαίωμα να ελέγχετε οτιδήποτε δεν αποτελεί αντικείμενο προστασίας του νόμου πνευματικής ιδιοκτησίας όπως γεγονότα και ιδέες.

Οι άδειες Creative Commons επισυνάπτονται στο έργο και εξουσιοδοτούν οποιονδήποτε έρχεται σε επαφή με το έργο να το χρησιμοποιήσει σύμφωνα με τους όρους της άδειας. Αυτό σημαίνει ότι σε περίπτωση που ο Φίλιππος έχει ένα αντίγραφο του έργου σας, το οποίο συνοδεύεται από άδεια Creative Commons, τότε ο Φίλιππος έχει τη δυνατότητα να δώσει ένα αντίγραφο στη Στέλλα, η οποία θα είναι εξουσιοδοτημένη να το χρησιμοποιήσει σύμφωνα με τους όρους της άδειας. Σε αυτή την περίπτωση εσύ θα έχεις δύο ξεχωριστές συμβάσεις εκμετάλλευσης, μία με το Φίλιππο και μία με τη Στέλλα.

Κάθε άδεια Creative Commons απαρτίζεται από τρία μέρη το Commons Deed, το εισαγωγικό μέρος, το Legal Code, το νομικό μέρος τα meta-data, το τεχνολογικό μέρος. Δεν απαιτείται έγγραφος τύπος προκειμένου να πάρετε μία άδεια Creative Commons. Απλά επιλέξτε την άδεια που επιθυμείτε από τη σελίδα μας «Επέλεξε Άδεια».

Ένα σημαντικό στοιχείο που πρέπει να κατανοήσετε για τις άδειες Creative Commons είναι το γεγονός ότι δεν είναι αποκλειστικές. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι μπορείτε να παραχωρήσετε την εξουσία στο κοινό να χρησιμοποιεί το έργο σας σύμφωνα με τους όρους κάποιας άδειας Creative Commons και στη συνέχεια να προβείτε σε μία ξεχωριστή, μη αποκλειστική σύμβαση εκμετάλλευσης με κάποιον με σκοπό π.χ. την οικονομική εκμετάλλευση του έργου.

Τι πρέπει να σκεφτώ πριν εφαρμόσω μία άδεια Creative Commons στο έργο μου;

Παραθέτουμε μια σειρά από πράγματα που θα πρέπει να σκεφτείτε πριν χρησιμοποιήσετε μια άδεια Creative Commons εδώ.

Ποιά άδεια Creative Commons πρέπει να επιλέξω;

Πρέπει να επιλέξετε την άδεια που ταιριάζει πιο πολύ στις ανάγκες και τις προτιμήσεις σας. Με την άδεια στην ουσία δηλώνετε με ποιόν τρόπο επιθυμείτε να χρησιμοποιήσει o άλλος το έργο σας. Για το λόγο αυτό θα πρέπει να επιλέξετε μία άδεια, η οποία θα ανταποκρίνεται στις προσδοκίες σας σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο επιθυμείτε οι άλλοι να χρησιμοποιήσουν το έργο σας. Μπορείτε να βρείτε μία γενική επισκόπηση των αδειών εδώ.

Μπορείτε να βρείτε πληροφορίες για το πώς εφαρμόστηκαν οι άδειές μας από τρίτους σε γραπτό κείμενο, σε ακουστικό έργο, σε απεικονίσεις, βιντεοταινίες και εκπαιδευτικά έργα.

Μπορείτε επίσης να συμμετέχετε σε αντίστοιχα forα ή να αξιολογείτε τα αρχεία των συζητήσεων για να δείτε κατά πόσον η κοινότητά Creative Commons είναι σε θέση να απαντήσει στις απορίες και τις ανησυχίες σας.

Τι συμβαίνει σε περίπτωση που αλλάξω γνώμη;

Οι άδειες Creative Commons δεν ανακαλούνται. Αυτό σημαίνει ότι δε μπορείτε να απαγορεύσετε σε κάποιον που πήρε το έργο σας με άδεια Creative Commons να το χρησιμοποιεί σύμφωνα με τους όρους της άδειας. Μπορείτε να σταματήσετε τη διανομή του έργου σας στο κοινό με άδεια Creative Commons οποτεδήποτε θελήσετε. Αυτό όμως δε σημαίνει πως όσα αντίγραφα του έργου σας έχουν ήδη γίνει προσιτά στο κοινό με άδεια Creative Commons θα αποσυρθούν από την κυκλοφορία είτε πρόκειται για αυτούσια αντίγραφα, αντίγραφα που περιλαμβάνονται σε συλλογικά έργα και/ή διασκευή του έργου σας. Για τους λόγους αυτούς θα πρέπει να είστε πολύ προσεκτικός όταν θα επιλέξετε μία άδεια Creative Commons, να είστε σίγουρος ότι επιθυμείτε την εκμετάλλευση του έργου σας από το κοινό σύμφωνα με τους όρους της άδειας ακόμα και αν αργότερα επιλέξετε να σταματήσετε τη διανομή του.

Απαιτείται έγγραφος τύπος προκειμένου να προμηθευτώ άδεια Creative Commons;

Όχι. Οι άδειες Creative Commons είναι σχεδιασμένες έτσι ώστε να μπορούν να εφαρμόζονται στο έργο σας και να είναι δεσμευτικές για το κοινό, που χρησιμοποιεί το έργο σας βάσει της σημείωσης του κουμπιού Creative Commons «Some Rights Reserved» (ή No Rights Reserved σε περίπτωση που το έργο σας είναι ελεύθερα προσιτό στο κοινό) και της δήλωσης ότι το έργο συνοδεύεται από άδεια Creative Commons.

Δεν ακολουθούμε ούτε κρατάμε τα στοιχεία κάποιου του οποίου τα έργα συνοδεύονται από άδεια Creative Commons. Εμείς φτιάχνουμε την άδεια, τον κώδικα και τα εργαλεία προκειμένου εσείς να τα χρησιμοποιήσετε ή όχι όπως επιθυμείτε.

Τι είναι το Εισαγωγικό / Περιληπτικό μέρος (Commons Deed); Τι είναι το νομικό μέρος (Legal Code); Τι κάνουν το html/μετα-δεδομένα (metadata);

Οι άδειες Creative Commons έχουν τρεις διαφορετικές μορφές: το Commons Deed (περιληπτική διατύπωση της άδειας σε απλή γλώσσα για μη νομομαθείς), το Legal Code (Νομικό Μέρος διατυπωμένο σε γλώσσα νομική) και το Meta-data (Τεχνολογικό Μέρος).

Το Commons Deed είναι μία περιληπτική διατύπωση των βασικών εννοιών της πραγματικής άδειας (η οποία είναι το Νομικό Μέρος) σε απλή γλώσσα για μη νομομαθείς, στην ουσία αναφέρει τι επιτρέπεται κάποιος να κάνει με το έργο και τι όχι. Σκέφτείτε το σαν τη φιλική προς το χρήστη έκφραση του Νομικού Μέρους που αναφέρεται παρακάτω. Η πράξη αυτή καθεαυτή δεν έχει καμία νομική ισχύ και το περιεχόμενό της δεν περιέχεται στην πραγματική άδεια.

Το Νομικό Μέρος (Legal Code) είναι η πραγματική άδεια. Το έγγραφο αυτό έχει πλήρη νομική ισχύ ενώπιον των Δικαστηρίων.

Το τρίτο μέρος απαρτίζεται από τα μετα-δεδομένα (meta-tags και meta-data) τα οποία επιτρέπουν τον εντοπισμό των έργων τα οποία διατίθενται και διαδίδονται υπό τους όρους και τις προϋποθέσεις των αδειών αυτών μέσω των προς τούτο σχεδιασμένων διαδικτυακών μηχανισμών αναζήτησης.

Συμμετέχω σε συγκρότημα. Μπορώ να χρησιμοποιήσω άδεια Creative Commons και παράλληλα να εκμεταλλεύομαι οικονομικά το έργο όπως π.χ με νόμιμες συμβάσεις εκμετάλλευσης για δημόσια εκτέλεση;

Ναι. Εφόσον επιλέξετε μία άδεια που περιέχει απαγόρευση εμπορικής χρήσης του έργου (Non Commercial) (πχ Attribution-NonCommercial, Attribution-NonCommercial-ShareAlike or Attribution-NonCommercial-NoDerivatives). Αυτό γιατί με αυτές τις άδειες διατηρείτε το δικαίωμα να λαμβάνετε οικονομικά οφέλη από έργα υπό άδειες αναγκαστικού δικαίου που σας επιτρέπουν την εμπορική εκμετάλλευση του έργου σας. Στην πράξη, η ευχέρεια να εισπράττετε ποσά απορρέοντα από το δικαίωμα σας στην πνευματική ιδιοκτησία εξαρτάται από τη χώρα στην οποία βρίσκεστε. (βλ. απάντηση στην επόμενη ερώτηση).

Με άδειες Creative Commons που επιτρέπουν την εμπορική εκμετάλλευση του έργου σας (ie. Attribution, Attribution-ShareAlike, Attribution-NoDerivatives), ο χορηγών την άδεια παραιτείται του δικαιώματος να αποκομίζει περιουσιακά οφέλη.

Ως μέλος Οργανισμού Συλλογικής Διαχείρισης, μπορώ να χρησιμοποιήσω άδειες Creative Commons;

Πρέπει να το διερευνήσετε με τον Οργανισμού Συλλογικής Διαχείρισης του οποίου είστε μέλος. Κατά την παρούσα περίοδο πολλοί Οργανισμοί Συλλογικής Διαχείρισης στην Αυστραλία, Φινλανδία, Γαλλία, Γερμανία, Λουξεμβούργο, Ισπανία, Ταïβάν και Ολλανδία σας υποχρεώνουν, να τους εκχωρήσετε δικαιώματα (ή όπως αποκαλείται στη Γαλλία «εντολή για παροχή δικαιωμάτων», η οποία ισοδυναμεί στην πράξη με εκχώρηση) για τωρινά και μελλοντικά έργα σας (έτσι ώστε στο τέλος να μετατρέπονται σε φορείς των δικαιωμάτων αυτών) και τα οποία τα διαχειρίζονται στο όνομα και για λογαριασμό σας. Κατά συνέπεια, εάν είστε ήδη μέλος ενός Οργανισμού Συλλογικής Διαχείρισης σε μία από αυτές τις δικαιοδοσίες μπορεί να μην έχετε το δικαίωμα να εκχωρήσετε το έργο σας με άδεια Creative Commons γιατί τα αντίστοιχα δικαιώματα ενδεχομένως να μην ανήκουν σε εσάς αλλά στον Οργανισμό Συλλογικής Διαχείρισης. Ανάλογη με την ανωτέρω είναι η κατάσταση και υπό το ισχύον καθεστώς στην Ελληνική έννομη τάξη.

Το Creative Commons προσπαθεί να προσεγγίσει τους Οργανισμούς Συλλογικής Διαχείρισης σε αυτές τις δικαιοδοσίες προσπαθώντας να βρει μία λύση που θα επιτρέπει στους δημιουργούς να απολαμβάνουν τα οφέλη και από τα δύο συστήματα.

Σε περίπτωση που αντιμετωπίζετε προβλήματα στη χρήση αδειών Creative Commons εκ του λόγου οτι είστε μέλος Οργανισμού Συλλογικής Διαχείρισης που δεν ανήκει στις παραπάνω δικαιοδοσίες ενημερώστε μας στο info@creativecommons.gr.

Εάν είστε ήδη μέλος Οργανισμού Συλλογικής Διαχείρισης μη διστάσετε να ζητήσετε από τον Οργανισμό στον οποίον ανήκετε να σας δώσει τη δυνατότητα να κυκλοφορείτε έργα με άδειες Creative Commons.

Μπορώ να αποκομίσω περιουσιακό όφελος από ένα έργο που κάνω προσιτό στο κοινό με άδεια Creative Commons;

Φυσικά. Κατ’ αρχήν οι άδειες Creative Commons δεν είναι αποκλειστικές. Αυτό σημαίνει ότι δε σας δεσμεύουν να κάνετε προσιτό στο κοινό το έργο σας αποκλειστικά και μόνο με άδεια Creative Commons. Μπορείτε παράλληλα να χρησιμοποιήσετε και άλλες άδειες που αποφέρουν περιουσιακό όφελος για τη δουλειά σας. Ένας από τους βασικούς μας στόχους είναι να ενθαρρύνουμε τον κόσμο να αρχίσει να χρησιμοποιεί νέους τρόπους προώθησης και διαχείρισης των έργων του.

Κατα δεύτερον η επιλογή άδειας μη εμπορικής χρήσης του έργου (NonCommercial) εφευρέθηκε ως εργαλείο που δίνει τη δυνατότητα στον κόσμο να μεγιστοποιήσει τη διανομή των έργων του δίνοντάς του παράλληλα την ευκαιρία να ελέγχει τις εμπορικές προεκτάσεις του δικαιώματός τους. Στο σημείο αυτό πρέπει να αποκαταστήσουμε μία παρεξήγηση που συναντούμε συχνά : Ο όρος περί μη εμπορικής χρήσης του έργου (NonCommercial) δεσμεύει αυτούς που χρησιμοποιούν το έργο και όχι Εσάς (το χορηγών την άδεια). Έτσι, εάν επιλέξετε να προωθήσετε το έργο σας με άδεια Creative Commons που περιλαμβάνει τον όρο της μη εμπορικής χρήσης αυτού, επιβάλλετε τον όρο αυτό στους χρήστες (τους αποδέκτες της άδειας). Παράλληλα Εσείς, ο δημιουργός και/ή ο χορηγών την άδεια μπορείτε οποιαδήποτε στιγμή να αποφασίσετε να το εκμεταλλευτείτε εμπορικά. Όποιος επιθυμεί να αντιγράψει ή να διασκευάσει το έργο σας «κατα βάση για περιουσιακό όφελος» πρέπει να ζητήσει και να λάβει ξεχωριστή άδεια από Εσάς.

Προσοχή! Σύμφωνα με το Νόμο η ανταλλαγή αρχείων ή η εμπορική εκμετάλλευση αυτών μέσω διαδικτύου συνιστά εμπορική χρήση, ακόμα κι αν δεν υπάρξει ανταλλαγή χρημάτων. Επειδή πιστεύουμε, ότι η ανταλλαγή αρχείων, εφόσον γίνεται σωστά, αποτελεί ένα πολύ δυνατό εργαλείο για διανομή υλικού και εκπαίδευση, όλες οι άδειες Creative Commons περιέχουν ρητή εξαίρεση για την ανταλλαγή αρχείων. Οι άδειές μας προβλέπουν ότι η ανταλλαγή έργων μέσω διαδικτύου (online) δεν αποτελεί εμπορική χρήση εφόσον δε γίνεται με σκοπό το περιουσιακό όφελος.

Πρέπει να κατοχυρώσω με κάποιο τρόπο το δικαίωμα επί της πνευματικής μου ιδιοκτησίας;

Στην Ελληνική έννομη τάξη ισχύει η αρχή της προστασίας της πνευματικής ιδιοκτησίας χωρίς διατυπώσεις, γεγονός που σημαίνει ότι δεν απαιτείται η τήρηση διατυπώσεων για την απόκτηση και άσκηση δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας επί ενός έργου, αλλά τα δικαιώματα αποκτώνται και δύνανται να ασκηθούν από τη στιγμή της δημιουργίας του.

Η εφαρμογή άδειας Creative Commons στο έργο μου ισοδυναμεί με κατοχύρωση του δικαιώματός μου επι της πνευματικής μου ιδιοκτησίας ή αποτελεί εναλλακτική λύση;

Όχι. Η εφαρμογή άδειας Creative Commons στο έργο σας δε σας παρέχει την ίδια, όμοια ή εναλλακτική προστασία με την κατοχύρωση του έργου σας. Οι άδειες Creative Commons εφαρμόζονται επί ήδη υπάρχοντος τέτοιου δικαιώματος.

Είμαι υποχρεωμένος να κατοχυρώσω το δικαίωμα μου επί της πνευματικής μου ιδιοκτησίας προκειμένου να χρησιμοποιήσω άδεια Creative Commons;

Όχι. Οι άδειες Creative Commons εφαρμόζονται σε έργα επί των οποίων ήδη υφίσταται δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας. Ως γενικός κανόνας στις περισσότερες δικαιοδοσίες είναι ότι το πνευματικό δικαίωμα δημιουργείται αυτομάτως για όσα έργα πληρούν τις προϋποθέσεις του νόμου. Γενικά ο νόμος περί πνευματικής ιδιοκτησίας αφορά δημιουργίες πρωτότυπες και με συγκεκριμένη μορφή πχ τη στιγμή που ακουμπάτε το στυλό στο χαρτί, το πινέλο στον καμβά, όταν πατάτε το «save» στον υπολογιστή σας, το «send» στο email σας ή όταν τραβάτε μία φωτογραφία.

Συνιστάται στους Έλληνες δημιουργούς να αποκτούν με συμβολαιογραφικό έγγραφο «βεβαία χρονολογία» στα έργα τους, προκειμένου να μπορούν να επιβάλλουν το δικαίωμά τους ενώπιον των Δικαστηρίων.

Χρειάζομαι λογότυπο – υπόμνηση περί δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας προκειμένου να μπορώ να προστατέψω το έργο μου;

Δεν απαιτείται να έχετε τέτοιο λογότυπο – υπόμνηση προκειμένου να θεμελιώσετε δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας. Παρόλα αυτά, ένα τέτοιο λογότυπο – υπόμνηση μπορεί να φανεί χρήσιμο, καθώς υποδηλώνει ρητώς στο κοινό την πεποίθησή σας, ότι έχετε δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας στο έργο σας και παραπέμπει σε εσάς για όποιον επιθυμεί να επικοινωνήσει με το δημιουργό.

Επηρεάζουν οι άδειες Creative Commons τους περιορισμούς του περιουσιακού δικαιώματος και το ηθικό δικαίωμα της πνευματικής ιδιοκτησίας;

Όχι. Όλες οι δικαιοδοσίες επιτρέπουν μερικές χρήσεις επί υλικού που διέπεται από το δίκαιο της πνευματικής ιδιοκτησίας όπως αυτούσια παραθέματα, ενημερωτικές εκπομπές, παρωδίες αν και οι χρήσεις αυτές διαφέρουν από χώρα σε χώρα. Ειδικότερα, σύμφωνα με το ελληνικό νόμο για τη προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας, στους επιτρεπόμενους περιορισμούς του περιουσιακού δικαιώματος περιλαμβάνονται η υπό όρους αυτούσια παράθεση αποσπασμάτων, η χρήση για λόγους ενημέρωσης, η αναπαραγωγή για σκοπούς εκπαιδευτικούς, η αναπαραγωγή για δικαστικούς και διοικητικούς σκοπούς, η αναπαραγωγή από βιβλιοθήκες και αρχεία, η αναπαραγωγή κινηματογραφικών έργων, η αναπαραγωγή έργων που βρίσκονται σε δημόσιο χώρο. Οι χρήσεις αυτές δεν εξαρτώνται από τις άδειες και για το λόγο αυτό δεν επηρεάζονται από αυτές. Προς διασαφήνιση των ανωτέρω Όλες οι άδειές μας περιλαμβάνουν την ακόλουθη ή παρόμοια διατύπωση : «Η άδεια αυτή δε θίγει με οποιονδήποτε τρόπο τους νόμιμους περιορισμούς του περιουσιακού δικαιώματος και το ηθικό δικαίωμα του δημιουργού βάσει του νόμου για την προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας ή άλλων νόμων». Έτσι ανεξάρτητα από τη δικαιοδοσία στην οποία ανήκει κάποιος χρήστης, οι άδειές μας δεν τον εμποδίζουν να κάνει ή να επιτρέψει τη νόμιμη χρήση του προστατευόμενου περιεχομένου σύμφωνα με τους περιορισμούς του περιουσιακού και του ηθικού δικαιώματος.

Μπορώ να χρησιμοποιήσω άδειες Creative Commons για προγράμματα ηλεκτρονικού υπολογιστή;

Οι άδειες Creative Commons δεν προορίζονται για τα προγράμματα ηλεκτρονικού υπολογιστή. Δε θα έπρεπε να χρησιμοποιούνται για προγράμματα ηλεκτρονικού υπολογιστή. Για τους σκοπούς αυτούς συνιστούμε ανεπιφύλακτα την εφαρμογή κάποιας από τις υπάρχουσες άδειες που αφορούν αποκλειστικά προγράμματα ηλεκτρονικού υπολογιστή. Οι άδειες αυτές οι οποίες είναι διαθέσιμες στο Free Software Foundation ή απαριθμούνται στο Open Source Initiative θα πρέπει να είναι η πρώτη σας επιλογή εάν σκοπεύετε να εκχωρήσετε δικαιώματα για προγράμματα ηλεκτρονικού υπολογιστή ή ανάπτυξη τέτοιων προγραμμάτων. Αντίθετα με τις δικές μας άδειες που δεν κάνουν καμία αναφορά σε πηγαίο ή παράγωγο κώδικα αυτές οι άδειες έχουν σχεδιαστεί αποκλειστικά για αυτόν το σκοπό.

Οι άδειες Creative Commons έχουν ενσωματώσει μερικές άδειες ελεύθερου λογισμικού/ανοιχτού κώδικα στο περιληπτικό κομμάτι (Commons Deed) και το τεχνολογικό μέρος (metadata) εάν επιθυμείτε να χρησιμοποιήσετε τις άδειες αυτές και παράλληλα να αξιοποιήσετε τα πλεονεκτήματα που σας παρέχουν οι άδειες Creative Commons και συγκεκριμένα η απευθυνόμενη προς τον απλό χρήστη περιληπτική μορφή και η αντίστοιχη προσαρμοσμένη για εντοπισμό έργων Creative Commons τεχνολογία αναζήτησης. Περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να βρείτε εδώ.

Μπορώ να χρησιμοποιήσω άδειες Creative Commons για το προπαρασκευαστικό υλικό του σχεδιασμού προγραμμάτων ηλεκτρονικού υπολογιστή;

Φυσικά. Οι άδειες Creative Commons λειτουργούν πολύ καλά σε κάθε είδους έργα λόγου όπως τα προγράμματα ηλεκτρονικού υπολογιστή.

Τί συμβαίνει όταν ένας φορέας δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας ισχυρίζεται ότι το έργο του διέπεται από δύο τύπους άδειας Creative Commons;

Ως χρήστης έχετε την ευχέρεια να επιλέξετε να χρησιμοποιήσετε το έργο σας υπό οποιαδήποτε άδεια. Γενικά ο χορηγών την άδεια που προσφέρει το έργο του υπό δύο τύπους αδειών στην ουσία παρέχει στο κοινό τη δυνατότητα να επιλέξουν ανάμεσα στις δύο. Εάν π.χ. μία φωτογραφία διέπεται από την άδεια που απαγορεύει την εμπορική χρήση (Non Commercial) κι επιπλέον από μία άλλη ξεχωριστή άδεια που απαγορεύει τη δημιουργία παράγωγων έργων, αυτό δε σημαίνει την ταυτόχρονη ισχύ και των δύο. Εάν ο δικαιούχος επιθυμεί να εφαρμοστούν και οι δύο όροι θα πρέπει να προσέξει προκειμένου να επιλέξει εκείνο τον τύπο άδειας που περιέχει και τους δύο όρους.

Έχουν ισχύ οι άδειες Creative Commons ενώπιον των Δικαστηρίων;

Το νομικό μέρος της άδειας (legal code) σχεδιάστηκε έτσι προκειμένου να έχει πλήρη ισχύ ενώπιον των Δικαστηρίων. Αυτό βεβαίως δε σημαίνει ότι οι άδειες αυτές καλύπτουν όλες τις εννοιολογικές διαφοροποιήσεις και τις περιπτώσεις των νόμων περι πνευματικής ιδιοκτησίας ανα τον κόσμο, ούτε όλων των ειδικών συνθηκών στις οποίες θα εφαρμοστούν οι άδειες Creative Commons και θα χρησιμοποιηθεί περιεχόμενο το οποίο διέπεται από τις άδειες αυτές. Σημειωτέον ότι οι άδειες Creative Commons αναφέρουν ρητώς πως οι όροι τους εφαρμόζονται στο βαθμό που είναι συμβατοί με το εφαρμοστέο δίκαιο. Αυτό σημαίνει πως εάν κάποιος όρος της άδειας έρχεται σε αντίθεση με το εφαρμοστέο δίκαιο σε ένα συγκεκριμένο μέρος, αυτός και μόνο αυτός ο όρος παύει να ισχύει αφήνοντας την υπόλοιπη άδεια ανεπηρέαστη.

Θα με βοηθήσει το νομικό πρόσωπο Creative Commons να επιβάλω την άδειά μου;

Δυστυχώς το νομικό πρόσωπο Creative Commons δεν επιτρέπεται να σας παράσχει νομική συμβουλή ή άλλες νομικές υπηρεσίες προκειμένου να σας βοηθήσει να επιβάλλετε τις άδειες. Δε μπορεί να παράσχει επικουρική στήριξη που να αφορά ειδικά τη δική σας περίπτωση. Σε κάθε περίπτωση δε, η αποστολή του Creative Commons δεν αφορά την παροχή τέτοιων υπηρεσιών. Δεν είναι Δικηγορική Εταιρία. Είναι περισσότερο κάτι σαν μία υπηρεσία που προσφέρει επίσημες απαντήσεις (αφιλοκερδώς) προκειμένου να σας βοηθήσει να επιλέξετε αυτό που σας ταιριάζει.

Τι συμβαίνει στην περίπτωση που κάποιος δε χρησιμοποιήσει το έργο μου σύμφωνα με τους όρους της άδειας;

Η άδεια παύει να ισχύει αυτομάτως στην περίπτωση που κάποιος χρησιμοποιήσει το έργο σας κατά παρέκκλιση των όρων της άδειας. Αυτό σημαίνει πως αν κάποιος χρησιμοποιήσει το έργο σας, το οποίο διέπεται από άδεια Creative Commons και αποτύχει π.χ να σας αναφέρει με τον τρόπο που εσείς ορίσατε, τότε παύει να διατηρεί το δικαίωμα περαιτέρω εκμετάλλευσης του έργου σας. Αυτό βεβαίως ισχύει μόνο για όποιον παραβιάσει τους όρους της άδειας. Δεν ισχύει για όλους τους υπόλοιπους που χρησιμοποιούν το έργο σας σύμφωνα με τους όρους της άδειας.

Ο τρόπος που μπορείτε να επιβάλλετε τα παραπάνω ποικίλλει. Μπορείτε να επικοινωνήσετε με το χρήστη που παρεκκλίνει από τους όρους της άδειας και να αξιώσετε άμεση αποκατάσταση. Μπορείτε ακόμα να εξουσιοδοτήσετε ένα δικηγόρο να δράσει στο όνομα και για λογαριασμό σας.

Δε μου αρέσει ο τρόπος με τον οποίο κάποιος χρησιμοποίησε το έργο μου σε ένα παράγωγο έργο ή ο τρόπος με τον οποίο το συμπεριέλαβε σε ένα συλλογικό έργο. Τι μπορώ να κάνω;

Εάν δε σας αρέσει ο τρόπος με τον οποίο κάποιος έκανε ένα παράγωγο έργο ή ο τρόπος με τον οποίο ενσωμάτωσε το έργο σας σε ένα συλλογικό έργο σύμφωνα βεβαίως με άδεια Creative Commons, έχετε το δικαίωμα να απαιτήσετε να αποσυρθεί το όνομά σας από το παράγωγο ή το συλλογικό έργο αντίστοιχα.

Επιπλέον πολλές δικαιοδοσίες (ανάμεσα στις οποίες και η ελληνική και με την αξιοσημείωτη εξαίρεση των ΗΠΑ) παρέχουν στο δημιουργό «ηθικό δικαίωμα», το οποίο του δίνει τη δυνατότητα να αξιώσει δικαστικά ικανοποίηση ενδεχόμενης ηθικής βλάβης σε περίπτωση που το παράγωγο έργο υποβαθμίζει το έργο του. Οι εξουσίες που απορρέουν από το ηθικό δικαίωμα δίνουν τη δυνατότητα στον αρχικό δημιουργό να αντιταχθεί σε οποιαδήποτε μειωτική για το έργο χρήση. Ως υποτιμητική χρήση ορίζεται η κάθε παραμόρφωση ή κακοποίηση του έργου, ή κάθε χρήση, η οποία προσβάλλει την τιμή, την υπόληψη και τη φήμη του δημιουργού. Όλες οι άδειες Creative Commons με εξαίρεση στον Καναδά αφήνουν το ηθικό δικαίωμα ανεπηρέαστο. Αυτό σημαίνει πως ο αρχικός δημιουργός έχει το δικαίωμα να εγείρει αγωγή για παράγωγο έργο, το οποίο προσβάλλει την εξουσία που του δίνει το ηθικό του δικαίωμα να απαγορεύει κάθε παραμόρφωση ή κακοποίηση του έργου του. Αυτό βεβαίως δε σημαίνει πως όλα τα παράγωγα έργα, τα οποία δεν αρέσουν στο δημιουργό θα θεωρούνται παραμόρφωση και κακοποίηση.