ΕΛ/ΛΑΚ | mycontent.ellak.gr |
freedom

Η αμοιβαιότητα στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης

Πολλά έχουν αλλάξει τα τελευταία χρόνια και είναι καιρός τα Creative Commons (CC) να μιλήσουν πιο δυνατά σχετικά με τις αξίες τους. Το πρόσφατο στρατηγικό σχέδιο των CC είναι μια ανανεωμένη πρόσκληση για αμοιβαιότητα. Η ουδετερότητα εξυπηρετεί μόνο το status quo και δεν υπάρχει τίποτα ουδέτερο στον αγώνα για έναν πιο δίκαιο κόσμο μέσω ανοιχτών πρακτικών και ανταλλαγής γνώσεων.  

Από την ίδρυση των CC, υπήρχαν δύο πλευρές στις  άδειες . Υπάρχει η νομική πλευρά που περιγράφει, με σαφείς και νομικά ορθούς όρους, ποια δικαιώματα παραχωρούνται για ένα συγκεκριμένο αντικείμενο. Αλλά, εξίσου υπάρχει και η κοινωνική πλευρά που επικοινωνείται, όταν κάποιος εφαρμόζει τα εικονίδια CC. Το εικονίδιο λειτουργεί ως αναγνώριση, ένα σήμα, ένα σύμβολο ότι βρισκόμαστε μαζί σε αυτό και γι’ αυτό μοιραζόμαστε. Είτε πρόκειται για επιστημονική έρευνα, εκπαιδευτικό υλικό ή ποίηση, όταν επισημαίνεται με άδεια CC συνοδεύεται επίσης από μια κοινωνική συμφωνία που στηρίζεται στην αμοιβαιότητα. Αυτό είναι για όλους μας.

Όμως, με την επικρατούσα εμφάνιση της γενετικής τεχνητής νοημοσύνης, αυτή η κοινωνική συμφωνία έχει τεθεί υπό αμφισβήτηση και απειλείται, με αρνητικές συνέπειες για τα ευρύτερα κοινά. Οι τρέχουσες προσεγγίσεις για την κατασκευή εμπορικών μοντέλων στερούνται αμοιβαιότητας. Δεν μοιράζεται  κάποιoς φωτογραφίες από  ptarmigans για να πλουτίσει, ούτε κάποιος συνεισφέρει σε άρθρα σχετικά με το Huldufólk για να αποκτήσει φήμη. Πρόκειται για το μοίρασμα της γνώσης. Αλλά όταν αυτή η κοινή γνώση απορροφάται αδιαφανώς, δεν δίνεται πίστωση στους δημιουργούς και οι crawlers αυξάνουν τη δραστηριότητα (και τις χρεώσεις) στους servers στο βαθμό που η ανθρώπινη εμπειρία υποβαθμίζεται, οι άνθρωποι αποθαρρύνονται να συνεχίσουν να συνεισφέρουν.

Reciprocal Roof (Shed) by Ziggy Liloia is licensed under CC BY-NC 2.0

Το ανοιχτό κίνημα πάλευε πάντα ώστε η κοινή γνώση να είναι προσβάσιμη σε όλους και σε οποιονδήποτε να χρησιμοποιήσει, να μάθει από αυτό. Δεν θέλουμε να επιβραδύνουμε την επιστημονική ανακάλυψη. Αν μπορούμε να μάθουμε, να ανακαλύψουμε και να καινοτομήσουμε πιο γρήγορα, με τη χρήση νέων τεχνολογιών, αυτό είναι υπέροχο. Αρκεί να είμαστε πραγματικά μαζί.

Αυτό που τελικά θέλουμε, και αυτό που πιστεύουμε ότι χρειαζόμαστε, είναι ισχυρά, ανθεκτικά, αναπτυσσόμενα, χρήσιμα Κοινά (για τις μηχανές και τους ανθρώπους). Όμως, καθώς οι ανοιχτές υποδομές μας ωριμάζουν, θεωρούνται ολοένα και περισσότερο δεδομένες και η αίσθηση ότι «αυτό είναι για όλους μας» αντικαθίσταται από «όλοι το δικαιούνται». Αν και αυτό ακούγεται το ίδιο, είναι πραγματικά δεν είναι. Γιατί με το δικαίωμα έρχεται η κακή χρήση, το κοινωνικό συμβόλαιο σπάει, η ανταπόδοση εξατμίζεται και τελικά η μαγεία εξασθενεί. 

Η αμοιβαιότητα στην εποχή της ΑΙ σημαίνει την προώθηση μιας αμοιβαία επωφελούς σχέσης μεταξύ των δημιουργών/διαχειριστών δεδομένων και των κατασκευαστών μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης. Για τους κατασκευαστές μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης που επωφελούνται δυσανάλογα από τα κοινά, η αμοιβαιότητα είναι ένας τρόπος επιστροφής στα κοινά που είναι συγκεκριμένα για την κοινότητα και το πλαίσιο. 

(Και σε περίπτωση που δεν ήταν ήδη ξεκάθαρο, αυτό το κομμάτι δεν αφορά την πολιτική ή τους νόμους, αλλά για την εστίαση των ανθρώπων). 

Εδώ πρέπει να εισέλθουν στην εξίσωση οι αξίες μας: δεν μπορούμε να παραμείνουμε ουδέτεροι και να επιτρέψουμε «αυτό είναι για όλους» να σημαίνει ότι σε λίγους προκύπτουν εξαιρετικά δυσανάλογα οφέλη από τα κοινά. Ότι οι κοινές μας δεξαμενές γνώσεων απομυζώνται και δεν ειναι πια προσβασιμες από εμάς. 

Πιστεύουμε ότι η αμοιβαιότητα πρέπει να ενσωματωθεί στο οικοσύστημα της τεχνητής νοημοσύνης προκειμένου να διατηρηθεί το κοινωνικό συμβόλαιο πίσω από την κοινή χρήση.  Εάν επωφελείστε από τα κοινά και  εάν είστε σε θέση να επιστρέψετε στα κοινά, θα πρέπει να το κάνετε. Επειδή τα κοινά είναι για όλους, πράγμα που σημαίνει ότι όλοι πρέπει να διατηρήσουμε την αξία των κοινών συνεισφέροντας με όποιον τρόπο είναι κατάλληλο. 

Δεν υπήρξε ποτέ, ούτε πρέπει να υπάρξει, υποχρεωτική ανταλλαγή 1:1 μεταξύ κάθε ατόμου και των κοινών. Τι είναι κατάλληλο τότε, ως τρόπος ανταπόδοσης; Τόσες πολλές δυνατότητες έρχονται στο μυαλό, όπως:

  • Αύξηση των σηματοδοτήσεων ως μέσο για την επίτευξη αμοιβαιότητας, επιτρέποντας στους κατόχους δεδομένων να σηματοδοτούν τις προτιμήσεις τους για εκπαίδευση σε τεχνητή νοημοσύνη 
  • Πίστωση, με τη μορφή απόδοσης, όταν είναι δυνατόν
  • Υποστήριξη ανοιχτών υποδομών
  • Συνεργατική ανάπτυξη δεδομένων
  • Τοποθέτηση βαρών μοντέλων ή άλλων εξαρτημάτων στα κοινά

Όταν μιλάμε για την υπεράσπιση των κοινών, περιλαμβάνει τη συντήρησή τους, την ανάπτυξή τους και τη διασφάλιση ότι το κοινωνικό συμβόλαιο παραμένει ανέπαφο για τις μελλοντικές γενιές των ανθρώπων. Και για να συμβεί αυτό, είναι καιρός για κάποια αμοιβαιότητα.

Μέρος των CC που διαφωνεί για τις αξίες μας αναλαμβάνει επίσης δράση με τη μορφή ενός κοινωνικού πρωτοκόλλου που βασίζεται σε σήματα προτίμησης, μια απλή συμφωνία μεταξύ αυτών που διαχειρίζονται δεδομένα και εκείνων που τα επαναχρησιμοποιούν για τη δημιουργία τεχνητής νοημοσύνης. Όπως και οι άδειες CC, απευθύνονται σε καλοπροαίρετους φορείς και έχουν σχεδιαστεί για να καθιερώνουν νέους κοινωνικούς κανόνες σχετικά με την κοινή χρήση και την πρόσβαση με βάση αμοιβαιότητα.

 Εργαζόμαστε ενεργά μαζί με εταίρους ευθυγραμμισμένους με αξίες για να δοκιμάσουμε πιλοτικά ένα πλαίσιο που καθιστά την αμοιβαιότητα ενεργή όταν χρησιμοποιείται η κοινή γνώση για την εκπαίδευση της γενετικής τεχνητής νοημοσύνης.

Αν ενδιαφέρεστε να βοηθήσετε τα CC μπορείτε  να συμμετάσχετε στο   Open Infrastructure Circle.

Πηγή άρθρου: https://creativecommons.org/

Leave a Comment